Góc đọc gợi mở
Trước khi đi vào phần review chi tiết, hãy thử đọc cuốn sách này từ một điểm chạm gần hơn.
Điều đáng đọc ở Đắc Nhân Tâm không nằm ở vài mẹo nói chuyện cho khéo, mà ở cách cuốn sách buộc ta nhìn lại sự chân thành trong giao tiếp.
Nếu từng thấy mình nói đúng nhưng vẫn làm người khác xa ra, cuốn sách này có vài đoạn khiến bạn chậm lại trước khi phản ứng.
Người mới đi làm thường sợ nhất những khoảnh khắc rất nhỏ: nói một câu trong meeting rồi thấy phòng im lặng, góp ý với đồng nghiệp mà sợ bị ghét, muốn thân thiện nhưng lại thành gượng gạo. Giao tiếp kém không phải lúc nào cũng là không biết nói. Nhiều khi là nói xong vẫn thấy khoảng cách giữa mình và người khác xa hơn.
Đắc Nhân Tâm là một cuốn kinh điển, nhưng chính vì quá nổi tiếng nên cũng dễ bị hiểu sai. Nếu đọc nó như bộ mẹo để lấy lòng, cuốn sách sẽ trở nên nguy hiểm. Nếu đọc nó như lời nhắc về sự chân thành trong giao tiếp, nó vẫn còn nhiều điều đáng giữ.
Vì sao người mới đi làm vẫn có thể đọc Đắc Nhân Tâm?
Môi trường công việc không chỉ vận hành bằng năng lực chuyên môn. Nó còn vận hành bằng cách người ta lắng nghe nhau, góp ý cho nhau, ghi nhận nhau và xử lý va chạm. Một người giỏi nhưng luôn khiến người khác phòng thủ sẽ rất khó đi xa trong tập thể.
Đắc Nhân Tâm nhắc lại những điều tưởng đơn giản: đừng chỉ trích vội, hãy quan tâm thật lòng, hãy khen cụ thể, hãy để người khác thấy họ được tôn trọng. Những ý này không mới, nhưng với người mới đi làm, chúng có thể là bộ khung ban đầu để bớt lúng túng.
Review chi tiết: cuốn sách này đáng ở điểm nào?
Điểm đáng đọc của Đắc Nhân Tâm không nằm ở vài câu mẹo giao tiếp. Nó nằm ở một thái độ nền: con người muốn được nhìn nhận, được lắng nghe và được giữ thể diện. Khi hiểu điều này, cách ta nói chuyện sẽ bớt đối đầu hơn.
Cuốn sách có nhiều ví dụ cũ, nhưng nguyên tắc đằng sau vẫn còn dùng được. Trong công việc, một lời góp ý nếu bắt đầu bằng phán xét sẽ dễ khiến người khác đóng lại. Một lời khen nếu chung chung sẽ trôi qua rất nhanh. Một cuộc trò chuyện nếu chỉ chăm chăm chứng minh mình đúng thường sẽ thua ở tầng quan hệ.
Điểm hữu ích thật sự
Với người thiếu tự tin, cuốn sách giúp họ có vài điểm tựa khi bước vào giao tiếp. Không cần trở thành người hoạt ngôn. Chỉ cần biết lắng nghe kỹ hơn, hỏi đúng hơn, và bớt phản ứng vội, nhiều cuộc trò chuyện đã nhẹ đi.
Đắc Nhân Tâm cũng hữu ích vì nó kéo sự chú ý khỏi cái tôi. Thay vì hỏi "mình nói sao cho hay?", sách gợi câu hỏi "người đối diện đang cần được hiểu ở điểm nào?".
Điểm nên tự kiểm tra trước khi mua
Trước khi mua, nên xem bản dịch, nhà xuất bản và cách trình bày. Đây là sách kinh điển có nhiều bản, nên trải nghiệm đọc phụ thuộc khá nhiều vào bản in. Về nội dung, hãy chuẩn bị tinh thần rằng một số ví dụ sẽ cũ và cần được đọc chọn lọc.
Đọc sao để không biến giao tiếp thành công thức lấy lòng
Với Đắc Nhân Tâm, cách đọc quan trọng hơn rất nhiều so với việc nhớ hết nguyên tắc. Nếu đọc với tâm thế "làm sao để ai cũng thích mình", bạn sẽ dễ biến giao tiếp thành biểu diễn. Nhưng nếu đọc với câu hỏi "làm sao để mình bớt làm người khác phòng thủ", cuốn sách trở nên thực tế hơn.
Người mới đi làm thường bị kẹt giữa hai cực: hoặc im lặng vì sợ sai, hoặc cố chứng minh mình đúng. Đắc Nhân Tâm giúp mở ra một cực thứ ba: nói chuyện để hiểu nhau hơn. Điều này không làm bạn yếu đi. Ngược lại, nó giúp bạn có thêm khoảng mềm trong những cuộc trao đổi căng.
Một ứng dụng nhỏ là trước khi góp ý, hãy thử gọi tên điểm bạn thật sự ghi nhận ở người kia. Không phải khen cho có, mà là tìm phần đúng, phần đáng trân trọng. Khi một người cảm thấy được nhìn nhận, họ thường bớt phải dựng hàng rào tự vệ.
Ai nên đọc
- Người mới đi làm muốn giao tiếp bớt căng.
- Người thiếu tự tin khi nói chuyện với đồng nghiệp, khách hàng hoặc cấp trên.
- Người muốn cải thiện quan hệ công việc bằng sự chân thành.
- Người kinh doanh cần hiểu tâm lý giao tiếp cơ bản.
Ai không nên đọc
- Người tìm sách giao tiếp hiện đại, nhiều nghiên cứu mới.
- Người muốn công thức nói chuyện để kiểm soát người khác.
- Người không muốn tự soi lại thái độ của mình trong giao tiếp.
Điểm hạn chế
Điểm cần tỉnh táo là Đắc Nhân Tâm rất dễ bị đọc lệch thành kỹ thuật lấy lòng. Nếu thiếu sự chân thành, các nguyên tắc trong sách có thể biến thành thao túng mềm. Đây là lý do nên đọc chậm và luôn hỏi: mình đang muốn kết nối thật, hay đang muốn người khác phản ứng theo ý mình?
Nên đọc cuốn này như thế nào
Đọc cuốn này tốt nhất là chọn một nguyên tắc để thử trong một tuần. Ví dụ: bớt chỉ trích vội, khen cụ thể hơn, hoặc lắng nghe lâu hơn trước khi phản hồi. Nếu muốn đọc tiếp theo mạch giao tiếp, bạn có thể xem thêm chủ đề giao tiếp kém.
Trước khi đọc, thử giữ lại vài câu hỏi
- Mình đang muốn được hiểu, hay chỉ đang muốn thắng trong cuộc trò chuyện?
- Có mối quan hệ nào sẽ tốt hơn nếu mình lắng nghe chậm lại một chút?
- Mình có đang dùng kỹ năng giao tiếp để kết nối, hay để kiểm soát người khác?
Đây là vài câu hỏi để đọc chậm hơn, không phải kết luận thay bạn. Một cuốn sách hay chỉ thật sự có ích khi nó gặp đúng câu hỏi mà bạn đang mang theo.